ORTA İLÇESİ BELDE ve KÖYLERİ / 2
ÇANKIRI’NIN AYDINLIK GELECEĞİ ORTA
Çankırı, kazaları ve köyleri, denince tanıyanlar için akla gelen güzellikler saymakla bitmez. Yerli yabancı turistlere hitap eden, mağaralar tarih kokan mezarlar, yer üstü ve yeraltı bakir zenginlikler. Yılın önemli bir bölümü karlarla kaplı geçen dağı, taşı bembeyaz ayrı bir güzellik sergiler. Yaz, kış, ilkbahar her mevsime hitap eden kamp alanları, avlanma, doğa sporları, kış sporları için müsait doğal güzellikleri mevcuttur.
Tuz mağaraları, kekik kokan yaylaları vardır. Dünyada benzeri az bulunan termal kaynakları ve içmeleri, yüzyıllardır yaşatılan yaren kültürel değerleriyle ve kendine özgü yemekleriyle meşhurdur.
Biz Çankırılılar ve Ortalılar olarak kendimizi, kültür değerlerimizi anlatmaktan çok geriyiz. Hatta haritada Çankırı’nın yerini hele-hele Orta kazasını hiç bilmeyen hemşeri ve ülkemiz insanları mevcuttur. Sanki Çankırı deyince meçhul bir yerden veya Ankara’nın bir ilçesinden bahsediyoruz. Biz kendimize yabancı kalmakla kalmayıp bu güzellikleri tanıtmaktan ve yaşamaktan da çok uzağız.
Şu gurbet ellerde yaşadığımız bu asırda, aile ve akrabalıkların parçalandığı, toplumların dejenere olduğu şu zamanda, yeniden kendimize gelmek güçlü birliktelikler, dernek ve çalışmalar içerisinde olmak mecburiyetindeyiz.
“Bu nedenlerle bizleri temsil eden fedakâr dernekleri destekliyor, yönetici ve emeği geçenleri kutluyorum.”
Bizim güzel Orta ilçemizin, belde ve köylerimizin kendine has güzellikleri dünyaya tanıtılacak o kadar mükemmel yeraltı ve üstü zenginlikleri var ki ne biz bunların farkındayız ne de başkaları bunların farkında. Gerçi terk edilmişliği, yalnızlığı, garip kalmış öksüz, kimsesiz, sahipsiz evlatlar gibi yaşıyoruz.
Buradaki hatayı, uzaklarda başka diyarlarda aramamıza da gerek yok. Bunun sorumlusu, suçlusu önce bizleriz, bizim hemşehrilerimiz.
Ankara’ya gönderdiğimiz makam mevki sahibi evlatlarımız da bu halimizden bizimle birlikte baş sorumlular arasında yer almaktadırlar.
Daha doğrusu yazarları, çizerleri, televizyoncuları, siyasetçileri, bürokratları, iş adamları, sanayicileri ve vatandaşları ile “Orta” yıllar var ki, bu muhteşem hizmet ehli hemşehrilerimizi beklemektedir.
Orta ilçemiz, belde ve köyleri dışında yaşayan İstanbul, Ankara, başka şehirler ve yurt dışındaki hemşerilerimiz, birlik olup isterlerse neyi başaramazlar ki? Her biri bir ağaç dikse reklâmını yapsa, güzelliklerinin farkına varıp o aralarda çareler üretse, dünya şaşar bize gıpta eder.
Gelin yeniden kendimizi etrafımızı ve sevgimizi keşfedelim. Her birimiz muhabbet fedaisi gibi aynı koro halinde, farklı renk cümbüşleri içerisinde, yarınların mutluluk şarkılarını söyleyelim. Ortalılar olarak en azından bulunduğumuz bölgede, örneklik teşkil edecek çalışmalarla bizim de var olduğumuzu haykıralım.
Ben şahsen inanıyorum ki ! Orta’da tarihin yeraltı , yerüstü sırlı yolculukları yatmaktadır, gün yüzüne çıkmayı bekleyen. Çalışkan ve eğitimli halkıyla istikbalde yalnız Çankırı’nın değil, tüm Ülkemizin yüz akı güzelliklerini hem tabii hem de fertler bazında sergileyecektir. Yeter ki biz kendimize ve insanımıza güvenelim.
(Kul Ahmedî)
Ahmet Ali Canbaz 2025
ORTA İLÇESİ BELDE ve KÖYLERİ / 2
Baktım Tarihe, iz bırakmış kimler?
Danişmendliler, birçok kavimler
Çandarlı, Osmanlı, nice milletler
Orta ilçesine, hicret etmişler.
Türk boylarının, ilk yerleşim yeri
Karapazar’da, kurmuşlar evleri,
Oğuz boyları, yirmi dörtte biri
Salur mezrasına, hicret etmişler.
Çavundur, Peçenek, Bayındır Eymir,
Çepni, Ala Yundlu, Kınık, Yüreğir,
Büğdüz, Iğdır, Yuva, daha nicedir.
Yuva sırtlarına, hicret etmişler.
Üçoklar, Bozoklar, ile birlikte,
On iki kol kimi eşik kimi beşikte,
Kılıç sallamışlar, toylar gençlikte,
Kısaç boylarına, hicret etmişler.
Dikmişler her yere, selvi ağacın,
Kıraç topraklarda, hası alıcın.
Ahlat, kuşburnuyla, meşhur toprağın,
Hasanhacı’ya göç, hicret etmişler.
Buğday, arpa, fiğ, asırlık ekinler,
Patates, sarımsak, ekilmiş güller,
Eksik olmamış, hiç yıkıcı seller,
Kayı bozkırına, hicret etmişler.
Çoğu mesken tuttu, gurbet elleri,
Yaşam adına, vardı hayalleri,
Dönmedi çoğu, gitti hep ileri,
Buğuören köye, hicret etmişler.
Bazı köyler kalmış, suyun altında,
Güldürcek barajı, su tutmuş burda.
İstimlak edilmiş, çok yerler yola,
Karga’dan Çerkeş’e, hicret etmişler.
Öküz arabası, dişli döveni,
İcat etmişler, taştan değirmeni,
Tırmık, dirgen, nacak, tabak, leğeni,
Derebayındır’a, hicret etmişler.
Bayındır’ da çoban, kavalın çalar.
Dağlarla çevrilmiş, ovalar bağlar.
Koyun, kuzu sesi, her yeri kaplar.
Ortabayındır’a, hicret etmişler.
Çankırı tarihi hep, olmuş sıcak,
Nice kavimlere, açmıştır kucak,
Yaşanacak yer, Orta, Kalfat, Basdak,
Dodurga beldeye, hicret etmişler.
Kul Ahmed’in gelir, geçmişi senden,
Bilmem kaç asır, gelirim geriden,
Sürdükçe izleri, geçerim benden,
ORTA, Kanlıca’ya, hicret etmişler.
(Kul Ahmed-i)
Ahmet Ali Canbaz 11/10/2022